Εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ελληνικό πρόγραμμα κοινωνικού leasing για ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Πρόκειται για μία από τις παρεμβάσεις του νέου Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ, που έρχεται μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστά, περίπου 15.000 νοικοκυριά θα μπορούν να αποκτήσουν ηλεκτρικό όχημα μέσω τετραετούς μίσθωσης, καταβάλλοντας μηνιαίο μίσθωμα από 50 έως 150 ευρώ. Η επιδότηση μπορεί να φτάσει τις 12.500 ευρώ και να αυξηθεί κατά 1.500 ευρώ σε περιπτώσεις ευάλωτων οικογενειών με μέλος με αναπηρία. Στο τέλος της τετραετίας προβλέπεται δυνατότητα εξαγοράς του οχήματος με ευνοϊκότερους όρους. Ο προϋπολογισμός του συγκεκριμένου μέτρου ανέρχεται στα 170 εκατομμύρια ευρώ.
Τα εισοδηματικά κριτήρια και η ακριβής διαδικασία επιλογής των δικαιούχων παραμένουν ασαφή. Το σχέδιο βρίσκεται ακόμη υπό συζήτηση. Πολλοί αναμένουν ότι η κατανομή θα γίνει με αίτηση και κλήρωση, κατά το πρότυπο άλλων κοινωνικών προγραμμάτων, κάτι που ήδη δημιουργεί επιφυλάξεις για διαφάνεια.
Το πρόγραμμα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο 25 παρεμβάσεων που στοχεύει σε 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 μικρές επιχειρήσεις. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κοινωνικές κατοικίες, ενεργειακές αναβαθμίσεις και ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διαφορά σε σχέση με το Ταμείο Ανάκαμψης: τα χρήματα του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα δεν είναι επιχορηγήσεις αλλά δάνειο. Θα επιστραφούν κυρίως μέσω περιβαλλοντικών φόρων. Από το 2028 αναμένεται νέα επιβάρυνση στο πετρέλαιο θέρμανσης και στα καύσιμα – στοιχείο που αναφέρεται ρητά στα επίσημα κείμενα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Την ίδια στιγμή που ανακοινώνεται το πρόγραμμα, η τηλεματική του ΟΑΣΑ παραμένει εκτός λειτουργίας για τρίτη ημέρα, αφήνοντας τους επιβάτες των λεωφορείων χωρίς πληροφορίες για αφίξεις και δρομολόγια. Το γεγονός τροφοδοτεί την κριτική ότι τα 170 εκατομμύρια ευρώ θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών, οι οποίες έχουν σαφώς μεγαλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα ανά επιβάτη σε σχέση με την ιδιωτική χρήση ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Όσον αφορά τα οχήματα, μέχρι στιγμής φαίνεται ότι η λίστα θα περιλαμβάνει κυρίως μικρά αυτοκίνητα πόλης (όπως Dacia Spring, Renault Twingo, BYD Dolphin και Citroën C3), με αυτονομία πάνω από 200-300 χιλιόμετρα. Δεν πρόκειται για μεγάλα οικογενειακά μοντέλα ή SUV.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν η επιλογή των δικαιούχων θα γίνει με διαφανή κριτήρια ή αν θα επαναληφθεί το γνώριμο μοτίβο μαζικών αιτήσεων και περιορισμένων τελικών ωφελούμενων. Μέχρι να ξεκαθαρίσουν οι λεπτομέρειες, το πρόγραμμα κινείται ανάμεσα στην υπόσχεση φθηνής πράσινης μετακίνησης και στην υποψία ότι ο τελικός λογαριασμός θα πληρωθεί από όλους μέσω υψηλότερων φόρων στα καύσιμα.