Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου παραδέχθηκε δημόσια αυτό που πολλοί υποψιάζονταν εδώ και χρόνια: δεν υπήρχε ποτέ ουσιαστικός κρατικός έλεγχος στις ανεμογεννήτριες και στα ιδιωτικά δίκτυα που τις συνδέουν με το σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ. Με αφορμή τις μεγάλες πυρκαγιές στη Βοιωτία και τη Δυτική Αττική, όπου η Πυροσβεστική εντόπισε ιδιωτικό δίκτυο αιολικού πάρκου ως πιθανή αιτία, ήρθε στην επιφάνεια ένα σοβαρό νομοθετικό κενό. Η νομοθεσία ορίζει ότι ο ιδιώτης είναι υπεύθυνος για τη συντήρηση του δικτύου του, αλλά δεν ορίζει κανέναν αρμόδιο φορέα που να ελέγχει αν αυτή η συντήρηση γίνεται πράγματι. Το αποτέλεσμα είναι ότι επί χρόνια χιλιάδες ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά πάρκα λειτουργούσαν ουσιαστικά χωρίς κανέναν επίσημο κρατικό έλεγχο. «Ό,τι πουν οι άνθρωποι που τα έχουν», σχολιάζει χαρακτηριστικά η κριτική ανάλυση της υπόθεσης.
Το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ, θέτει περιορισμούς για τα νέα έργα. Απαγορεύονται τα φωτοβολταϊκά σε περιοχές Natura και δάση, οι ανεμογεννήτριες πάνω από τα 1.200 μέτρα υψόμετρο, καθώς και η εγκατάσταση νέων αιολικών πάρκων στην Αττική και στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, όλα τα έργα που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί – ακόμη και όσα βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης χωρίς καν απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων – εξαιρούνται πλήρως. Δηλαδή, ό,τι έχει ήδη μπει ή είναι σε διαδικασία να μπει, μένει ως έχει.
Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους. Ο στόχος φωτοβολταϊκών για το 2030 έχει ήδη πιαστεί από το 2026, ενώ στις ανεμογεννήτριες έχουν αδειοδοτηθεί περίπου 1,6 φορές περισσότερα μεγαβάτ από όσα προβλέπει ο σχεδιασμός. Σήμερα λειτουργούν περίπου 2,5 GW ανεμογεννητριών, με στόχο τα 7 GW. Το μεγαλύτερο ποσοστό, το 43%, βρίσκεται στη Βοιωτία, ενώ σημαντικές συγκεντρώσεις υπάρχουν στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία, την Εύβοια, την Αρκαδία, τη Λακωνία και ορισμένα νησιά.
Η αυστηροποίηση του πλαισίου έρχεται τη στιγμή που η αγορά έχει ήδη κορεστεί και νέοι παίκτες δυσκολεύονται να μπουν. Πολλοί χαρακτηρίζουν την κίνηση υποκριτική: οι κανόνες αλλάζουν αφού «ό,τι ήταν να γίνει, έγινε». Το Υπουργείο υπόσχεται αυστηροποίηση του πλαισίου από τον Σεπτέμβριο. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι απλό και αμείλικτο: πώς θα ελεγχθούν επιτέλους τα χιλιάδες πάρκα που λειτουργούν ήδη χωρίς ποτέ να έχουν ελεγχθεί;
Το άρθρο βασίζεται σε δηλώσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και σε σχετική ανάλυση στην ΕΡΤ.